نکته مهمی که به عنوان یک کارشناس بازاریابی باید اطلاع کاملی در ارتباط با آن داشته باشید محاسبه نرخ بازگشت سرمایه  (ROI) مرتبط با بازاریابی محتوایی است. در این مقاله با چگونگی انجام این محاسبه و سنجه‌های مهم در این حوزه آشنا می‌شویم، اما قبل از این‌که به سراغ سنجه‌ها برویم، اجازه دهید ابتدا تعریفی در ارتباط با نرخ بازگشت سرمایه ارائه کنیم و در ادامه با چگونگی محاسبه نرخ بازگشت سرمایه‌‌گذاری محتوایی آشنا شویم.

در شماره گذشته به این نکته اشاره کردیم که مردم قبل از خرید یک محصول تحقیقات جامعی انجام می‌دهند، بنابراین مهم است که محصول یا سرویسی که قرار است عرضه شود با محتوای قدرتمندی پشتیبانی شده باشد. با این‌حال، صاحبان یک کسب‌وکار همواره به دنبال شفاف‌سازی امور مالی هستند. به بیان دقیق‌تر، مالک یک کسب‌وکار دوست دارد بر مبنای معیار مشخصی به محاسبه هزینه‌هایی بپردازد که برای امور مختلفی نظیر بازاریابی و پیاده‌سازی کمپین‌ها صرف کرده است.

منظور از محاسبه نرخ بازگشت سرمایه چیست؟

تمامی شرکت‌ها و سازمان‌هایی که بودجه‌ای برای تبلیغات در نظر می‌گیرند، با هدف بازگشت سرمایه این‌کار را انجام می‌دهند. نرخ بازگشت سرمایه در صنعت بازاریابی (محتوایی) بیان‌گر نسبت سود کسب‌ شده به هزینه انجام شده است. بنابر این تعریف اگر بتوانیم در مقابل سرمایه‌گذاری که انجام داده‌ایم، خروجی مطلوبی کسب کنیم و از روش‌های اقتصادی، اما پرمخاطب استفاده کنیم، شانس بازگشت سرمایه زیاد خواهد بود.

برای انجام این‌کار باید به بررسی این موضوع بپردازیم که هزینه‌ها صرف چه کارهایی شده و آیا عملکرد ما در پیاده‌سازی کمپین‌های تبلیغاتی مثبت بوده یا خیر. نرخ بازگشت سرمایه یکی از مهم‌ترین مسائل دنیای بازاریابی دیجیتال است که میزان اثربخشی یک برنامه راهبردی بازاریابی و تبلیغات را نشان می‌دهد. نکته مهمی که به عنوان یک بازاریاب باید به آن دقت کنید این است که بازگشت سرمایه همیشه به شکل مادی نیست. به‌طور مثال، گاهی اوقات شرکت‌ها با هدف شناخته شدن یا برندسازی به سراغ تبلیغات می‌روند، با این‌حال در کلیت، بازگشت سرمایه به معنای سودآوری مالی است.

محاسبه نرخ بازگشت سرمایه چگونه انجام می‌شود؟

برای آن‌که بتوانید نرخ بازگشت سرمایه‌گذاری محتوایی را محاسبه کنید باید مراحل زیر را دنبال کنید:

مرحله اول: محاسبه هزینه تولید محتوا

چقدر برای تولید محتوا هزینه می‌کنید؟ آیا برای تولید محتوا به دنبال جذب کارشناسان تولید محتوا هستید یا تمایلی به انجام این‌کار ندارید و ترجیح می‌دهید در ازای پرداخت مبلغی به کارمندان شرکت از آن‌ها درخواست کنید تا محتوایی برای یک محصول یا سرویس آماده کنند؟

گام دوم: محاسبه هزینه انتشار محتوا

هنگامی که محتوایی آماده می‌کنید، هدف تنها انتشار مطلب نیست. شما مطلب را منتشر می‌کنید تا نگاه‌ها و توجه بازار را به نام برند تجاری خود معطوف کنید. برای این منظور از ابزارها و کانال‌های مختلفی برای توزیع محتوا استفاده می‌کنید. به‌طور معمول بخش عمده‌ای از این ابزارها رایگان نیستند. بهترین فرمولی که در اختیار دارید فرمول محاسبه هزینه به ازای هر کلیک (CPC) سرنام Cost Per Click است که هزینه تولید محتوا از طریق کانال‌های مختلف نظیر شبکه‌های اجتماعی یا سایر وب‌سایت‌ها را نشان می‌دهد.

گام سوم: محاسبه نرخ بازگشت

دو مرحله اول هزینه کل و تمام شده برای تولید محتوا را نشان می‌دهند. در ادامه باید به محاسبه کل فروشی بپردازید که مبنای آن محتوای تولید شده است. این‌کار برآوردی در ارتباط با هزینه‌های انجام شده در ارتباط با بازاریابی محتوایی ارائه می‌کند. در این‌جا یک راه ساده برای محاسبه نرخ بازگشت سرمایه (ROI) به شرح زیر وجود دارد:

‌نرخ بازگشت سرمایه یکی از فاکتورهای مهمی است که میزان موفقیت یک استراتژی بازاریابی محتوایی را نشان می‌دهد.

‌نرخ بازگشت سرمایه یکی از فاکتورهای مهمی است که میزان موفقیت یک استراتژی بازاریابی محتوایی را نشان می‌دهد.

به‌طور مثال، فرض کنیم 500 دلار برای تولید محتوا سرمایه‌گذاری کرده‌اید و بر مبنای این سرمایه‌گذاری میزان فروش شما به رقم 5000 دلار رسیده است. برای محاسبه نرخ بازگشت سرمایه به صورت زیر عمل می‌کنیم:

سرمایه را از مقدار بازگشتی کم می‌کنیم:

$5000-$750=$4250

‌اکنون مقدار به دست آمده را بر سرمایه اولیه تقسیم می‌کنیم:

$4250 / 750

‌با این‌کار مقدار 5.6667 به دست می‌آید. نتیجه به دست آمده را در 100 ضرب می‌کنیم که مقدار 568 درصد را باز می‌گرداند. این رقم نشان می‌دهد که میزان بازگشت سرمایه شما 568 درصد شده است.

البته به این نکته مهم دقت کنید که سنجه دقیق و مشخصی برای برخی فاکتورها نظیر میزان اثرگذاری محتوا، نوع نگرش رهبران کسب‌وکار و تولید محتوایی بهتر یا هم‌طراز با رقبا وجود ندارد. همان‌گونه که مشاهده می‌کنید نرخ بازگشت سرمایه تاثیر مستقیمی بر استراتژی‌های بازاریابی دارد.

فرمول فوق نشان می‌دهد در ازای سرمایه‌گذاری انجام شده چه خروجی به‌دست آمده و سود حاصل از سرمایه‌گذاری چقدر بوده است. کاربرد مهم دیگر این فرمول زمانی است که قصد دارید محصول یا خدمات جدیدی به بازار عرضه کنید و قصد دارید به بررسی این موضوع بپردازید که محصول جدید تا چه اندازه سودآور خواهد بود.

در چنین شرایطی است که بعد از عرضه محصول می‌توان با استفاده از فرمول فوق میزان سوددهی را ارزیابی کرد. در شرایطی که به نظر می‌رسد نرخ بازگشت سرمایه ابزار کارآمدی در دسترس بازاریابان است، با این‌حال فرمول فوق نقاط قوت و ضعف خاص خود را دارد.

به‌طور مثال، تعیین شاخص‌های کلیدی کارکردی موردنیاز در ROI که به مسائل مالی مرتبط بوده و اغلب پیچیده هستند، به سادگی به دست نمی‌آیند. علاوه بر این، سنجه‌های مختلف مزایا و معایب خاص خود را دارند و ممکن است محاسبات را با چالش‌های جدی روبرو کنند. با این‌حال محاسبه دقیق نرخ بازگشت سرمایه اجازه می‌دهد عملکرد تیم بازاریابی را به دقت بررسی کنید و تغییراتی که باعث کاهش هزینه‌ها و صرفه‌جویی می‌شوند را اعمال کنید.

با توجه به اطلاعاتی که ارائه کردیم اکنون به سراغ سنجه‌های بازاریابی می‌رویم که اجازه می‌دهند اطلاعات جالبی در ارتباط با محتوایی که منتشر کرده‌ایم به‌دست آوریم.

سنجه‌های بازاریابی محتوایی

‌شما محتوا را به دلایل مختلف ایجاد می‌کنید. با این‌حال، سنجه‌هایی برای ارزیابی و اندازه‌گیری محتوا به شرح زیر وجود دارند:

اشتراک‌گذاری

محتوای با کیفیت نرخ اشتراک‌گذاری بیشتری از طرف خوانندگان کسب می‌کند. مشتریان و خوانندگان محتوای با ارزش را در شبکه‌های اجتماعی به‌اشتراک می‌گذارند، البته به شرطی که محتوا کیفیت بالایی داشته باشد و به آن‌ها در حل مشکلات کمک کرده باشد.

محتوای با کیفیت بالا باعث بهتر دیده شدن یک برند می‌شود و ترافیک خوبی را به وب‌سایت شرکت هدایت می‌کند. علاوه بر این، محتوای با کیفیت باعث جلب اعتماد مشتریان می‌شود. ابزارهای مختلفی برای بررسی وضعیت به‌اشتراک‌گذاری محتوا در شبکه‌های اجتماعی در دسترس است که SEMrush یکی از آن‌ها است.

سمراش (SEMRush) از ابزارهای محبوب نزد کارشناسان سئو است که برای جست‌وجو، انتخاب کلیدواژه‌ها، تحلیل رقبا و بهینه‌سازی کمپین‌های مبتنی بر تبلیغات گوگل از آن استفاده می‌شود. داشبوردی که ابزار فوق ارائه می‌کند در قالب اسنپ‌شات، اطلاعات تحلیل کاملی در ارتباط با سایت و جزییات مربوط به آن‌را ارائه می‌کند.

علاوه بر این ابزارک‌هایی در اختیار کاربران قرار می‌دهد تا اطلاعاتی متناسب با نیاز کاری را مشاهده کنند. به‌طور مثال، این امکان فراهم است که هر یک از ابزارک‌ها را به گونه‌ای تنظیم کرد تا اطلاعاتی در ارتباط با برندسازی، داده‌های مرتبط با شبکه‌های اجتماعی، بک‌لینک‌ها، ترافیک طبیعی یا دریافت شده از منابع دیگر را نشان دهد.

لازم به توضیح است که برای بهره‌مندی از ابزار فوق ابتدا باید در سایت ثبت نام کرده و یک حساب کاربری باز کنید. برای اطلاعات بیشتر در خصوص ابزار فوق به آدرس https://www.semrush.com/features/ مراجعه کنید.

‌همان‌گونه که مشاهده می‌کنید ابزار SEMrush اطلاعات جامع و مفصلی در ارتباط با وضعیت بازاریابی و سئو ارائه می‌کند.

‌همان‌گونه که مشاهده می‌کنید ابزار SEMrush اطلاعات جامع و مفصلی در ارتباط با وضعیت بازاریابی و سئو ارائه می‌کند.

پیشنهاد مقاله: بازاریابی دیجیتال چیست و چرا همه به دنبال یادگیری آن هستند؟

‌نرخ پرش (Bounce Rate) چیست؟

نرخ پرش (Bounce Rate) نشان‌دهنده تعداد بازدیدکنندگان وب‌سایت است که درست پس از ورود به سایت آن‌را ترک کرده‌اند. به بیان دقیق‌تر، کاربران به سایت شما وارد می‌شوند، اما بدون آنکه به صفحات دیگر مراجعه کنند به سرعت از سایت خارج می‌شوند. به عبارت ساده‌تر، کاربر پس از ورود و مشاهده اولیه صفحه سایت، دیگر تمایلی ندارید صفحات دیگر را مشاهده کند و به سرعت سایت را ترک می‌کند.

نرخ پرش با تقسیم تعداد بازدیدکنندگانی که به سرعت سایت را ترک کرده‌اند بر تعداد کل بازدیدکنندگان سایت محاسبه می‌شود. به‌طور مثال، اگر 500 بازدید کننده در صفحه اصلی یک وب سایت قرار داشته باشند و 100 نفر بدون کلیک کردن روی صفحه دیگری در سایت از آن خارج شوند، نشان می‌دهد نرخ پرش برابر با 20 درصد است.

100/500=20%

نرخ پرش بالا در یک وب‌سایت نشانه روشنی است که محتوای شما جذاب و آموزشی نیست. این مورد در ارتباط با یک سایت فعال در زمینه تجارت الکترونیکی یک فاجعه است، زیرا نرخ پرش بالا می‌تواند منجر به عدم فروش شود. از مهم‌ترین کارهایی که برای کاهش نرخ پرش می‌توان انجام داد به شرح زیر هستند:

نوشتن مطالب با کیفیت

بهبود تجربه کاربری

جذب خوانندگان مناسب به سایت شما

طراحی یک سایت واکنش‌گرا

کاهش زمان بارگذاری صفحه

نمودار زیر فاکتورهای اساسی که باعث می‌شوند نرخ پرش سایت کم شده و قابلیت استفاده وب‌سایت افزایش پیدا کند را نشان می‌دهد:

برای آن‌که بتوانید نرخ پرش سایت را کم کنید باید به جنبه‌های ظاهری سایت و کیفیت محتوایی که برای مخاطب تولید می‌کنید دقت کنید.

برای آن‌که بتوانید نرخ پرش سایت را کم کنید باید به جنبه‌های ظاهری سایت و کیفیت محتوایی که برای مخاطب تولید می‌کنید دقت کنید.

ترافیک

بازدید بالای وب سایت نشان می‌دهد که محتوای شما عملکرد تاثیرگذاری بر مخاطبان داشته است. یکی از بهترین ابزارها برای سنجش میزان بازدیدها، وب‌سایت SimilarWeb به نشانی https://www.similarweb.com/ است. نرخ بالای بازدید از وب‌سایت نشان می‌دهد خوانندگان محتوای شما را دوست داشته‌اند و به دنبال مطالب مفید دیگری در سایت شما هستند. ابزارهایی که تاکنون بررسی کردیم، به شما نشان می‌دهند کدام کانال‌های بازاریابی بازدید بالایی دارند و شما باید محتوای خود را در آن سایت‌ها تبلیغ کنید.

نظرات خوانندگان

تعداد زیاد نظرات خوانندگان نشان می‌دهد که آن‌ها محتوای شما را دوست دارند و می‌خواهند با آن تعامل داشته باشند. وقتی خوانندگان بیشتر و بیشتری از طریق نظرات با محتوای شما درگیر می‌شوند، اطمینان حاصل می‌کنید که سایت شما در مسیر موفقی قرار دارد و افراد بیشتری نام برند شما را شنیده‌اند. بنابراین بهتر است این روند را ادامه دهید. محتوای مفصلی آماده کنید که خوانندگان را برای حل مشکلاتشان راهنمایی کند. وقتی بازدیدکنندگان وب‌سایت محتوای شما را دوست دارند‌، آن‌را در شبکه‌های اجتماعی به‌اشتراک می‌گذارند که باعث می‌شود خوانندگان دیگری جذب سایت شما شوند.

در رابطه با موارد ذکر شده به صحبت خوانندگان درباره محتوا و نام تجاری گوش دهید. شما می‌توانید نقطه نظرات درج شده در سایت رقبا را بررسی کنید و بر مبنای آن محتوای جذاب‌تری برای مخاطبان هدف ایجاد کنید. از جمله ابزارهای کارآمد در این زمینه به موارد زیر می‌توان اشاره کرد:

Hubspot(رایگان یا پولی)

Hootsuite

Buffer

TweetReach

BuzzSumo

SproutSocial

Keyhole

SumAll (رایگان)

Mention (رایگان)

Awario

نرخ تبدیل

نرخ تبدیل (Conversation Rate) توصیف‌کننده درصدی از بازدید‌کنندگان سایت و  صفحه فرود است که عمل مدنظر شما را انجام داده‌اند. تبدیل یک روش عالی برای سنجش عملکرد کمپین‌های محتوایی است.

شما می‌توانید بر مبنای محتوای تولیدی به روش‌های مختلف از این تکنیک برای ثبت نام مشترکان از طریق ایمیل، تکمیل فرم صفحه فرود، ایمیل‌های مبتنی بر اقدام به عمل (CTA) و بهبود  نرخ باز کردن ایمیل‌ها استفاده کنید.

Link-building

وقتی صاحبان مشاغل و نویسندگان دیگر محتوای وب‌سایت شما را پیدا می‌کنند، ممکن است به محتوای شما لینک بدهند. محتوای عالی به شما می‌کند تا تکنیک بک‌لینک را به بهترین شکل پیاده‌سازی کنید و به این شکل بازدیدکننده بیشتری را به وب‌سایت جذب کنید.

شما می‌توانید از ابزارهای آنلاین برای تجزیه و تحلیل لینک‌سازی وب‌سایت خود استفاده کنید. اگر قصد دارید از تکنیک بک‌لینک استفاده کنید،  به وبلاگ‌های با کیفیت بالا در صنعت خود لینک می‌دهید. پیشنهاد می‌کنم برای اطلاع بیشتر در ارتباط با ابزارهای آنلاینی که در ارتباط با تحلیل بک‌لینک‌ها در دسترس قرار دارند به آدرس https://backlinko.com/link-building-tools مراجعه کنید.

بازدید از صفحه

نرخ بالای بازدید از صفحه نشان می‌دهد خوانندگان محتوای سایت شما را دوست دارند. تعداد بازدیدهای هر صفحه را کنترل کنید و محتوایی را که در آن پست کرده‌اید ارزیابی کنید. اگر صفحات ترافیک زیادی به خود جلب نمی‌کنند، بنابراین بهتر است تغییراتی در محتوا داده و تصاویری به محتوا اضافه کنید.

در شماره آینده مبحث فوق را ادامه می‌دهیم.

نویسنده: حمیدرضا تائبی